Executive Circle GGZ

Verslag Executive Circle - eHealth en -implementatie in de GGZ

17 januari 2013

Dat het speelveld van GGZ instellingen constant in beweging is, blijkt uit de recente update van de Scenarioplanning GGZ. Deze is gepresenteerd aan een aantal GGZ bestuurders tijdens de Executive Circle GGZ. Centraal thema tijdens deze sessie was de rol van eHealth die sinds 2010 steeds prominenter is geworden.
De onderzoekers van Atos Consulting spreken anno 2013 over een “gunstig klimaat” voor eHealth. Volgens het rapport kunnen alleen die GGZ-instellingen overleven die in staat zijn effectieve eHealth aan te bieden ter vervanging van het bestaand zorgaanbod.


In de praktijk blijkt echter dat eHealth nog weinig vanuit de bestuurskamer strategisch wordt ingezet. Deze tegenstrijdige conclusie hebben we tijdens de executive circle voorgelegd aan de GGZ-bestuurders.
De discussie werd gevoed door de stellingen binnen drie thema’s.


Strategische kansen en bedreigingen
Gesteld wordt dat eHealth een veel belangrijkere rol gaat krijgen dan sec een substituut van de huidige zorgverlening. Het zal het leven van iedere burger leuker en makkelijker maken, ongeacht of er een zorgvraag is.


Gesteld wordt dat innovatie van onderuit de organisatie komen, bestuurders zijn er om dit te faciliteren. Maar is de huidige bestuurder wel de juiste bestuurder om dit te kunnen? Zou een bestuur met een e-bestuurder niet beter in deze tijdsgeest passenBelangrijker lijkt de vraag welke rol een bestuurder moet hebben om eHealth een succes te laten zijn. De aanwezigen concluderen dat een bestuurder innovatiekracht moet hebben en risico’s moet durven nemen. Het kunnen aangaan van een inhoudelijk discussie is niet noodzakelijk om eHealth altijd als speerpunt op de agenda te zetten.


Is eHealth in de praktijk echter zo’n speerpunt op de agenda als de bestuurders ons doen vermoeden? In alle jaarplannen en –verslagen wordt eHealth genoemd, maar concrete doelstellingen zijn maar weinig gedefinieerd. Enkele uitzonderingen daargelaten: Waar de een zegt de doelstelling te hebben dat 15% van de face-to-face behandelingen uit eHealth moet bestaan binnen twee jaar, zet de ander in op 30% binnen drie jaar. Tegelijkertijd wordt gesteld dat het doel achter eHealth duidelijk is, namelijk het vergroten van de efficiëntie. Los van de toegevoegde waarde van eHealth voor de cliënt en de inhoud van zorg streven instellingen na om DBC’s te verkorten.
eHealth maakt het verschil tussen preventie en behandeling kleiner. Dit zou op zich geen verkeerde ontwikkeling zijn, ware het niet dat hier volgens enkele bestuurders een zorgwekkende trend in te ontdekken is. Wachttijden zouden gebruikt worden voor preventie, zodat de momenten waarin niet aan de behandeling kan worden gewerkt, nuttig besteed wordt. eHealth mag echter nooit een excuus worden om wachttijden te tolereren.


Implementatie: consequenties en scenario’s
De huidige impact van e-health in Nederland is marginaal. Hoewel eHealth vraagt om een andere manier van werken, is dat nu nog niet te zien. De zorg zelf, de behandeling, is momenteel niet anders dan een aantal jaar geleden. De implementatie van eHealth is dan ook veel interessanter dan de techniek die er achter zit. Het is de organisatie eromheen die anders aangepakt moet worden. De consequenties van eHealth op een GGZ-instelling zijn namelijk majeur. Zodra eHealth niet meer ingezet wordt als extra aanbod, maar als daadwerkelijke vervanging van face-to-face contacten, zullen er minder gebouwen nodig zijn, verpleegposten verdwijnen en andere technieken worden toegepast. eHealth zal ook de nodige invloed hebben op de flexibiliteit van medewerkers. Niet alleen de manier van behandelen wordt anders, maar ook de arbeidsomstandigheden veranderen. Een nieuw type hulpverlener zou daarbij wel eens gewenst kunnen zijn.


Niet de hulpverlener, maar de cliënt bepaalt de marsroute. Of is het toch andersom? De moderne patient staat positief tegenover eHealth. Toch blijkt dat wanneer eHealth als keuze wordt aangeboden aan de cliënt en behandelaar er eerder gezamenlijk gekozen wordt voor de traditionele behandelwijze. eHealth wordt alleen een succes al het niet alss keuze, maar als enige vorm van zorg aangeboden wordt.


Samenwerking rond eHealth en innovaties
Daar waar eerder nog wel gedacht werd dat eHealth voor versterkte concurrentie zou zorgen, wordt nu gesteld dat niet-samenwerken juist uitgesloten is. Instellingen staan positief en open tegenover operationele samenwerking, zoals bijvoorbeeld het gezamenlijk ontwikkelen en implementeren van eHealth. Een blauwdruk is echter niet te maken. De afhankelijkheden zijn daarvoor te groot. Denk alleen maar aan de verschillende type patiënten, specialismen en zorgpaden. Maar ook de subsidiemogelijkheden en het vertrouwen tussen de verschillende instellingen en andere partijen binnen de keten spelen een belangrijke rol.


Samenwerking op operationeel niveau lijkt een overbrugbare uitdaging te zijn. Een gevoelige succesfactor is echter het ontbreken van een gemeenschappelijk ambitieniveau. Of het RvB² (Raden van Bestuur voor Reductie van Bedden) initiatief ook geschikt zou zijn voor eHealth is dan ook de vraag. Enerzijds zijn er nu al zoveel samenwerkingsinitiatieven waardoorde flexibiliteit steeds lastiger wordt om te waarborgen. Anderzijds zorgt de versnippering van initiatieven en kleinschaligheid van uitvoeren voor een barrière voor het delen van lessons learned en successen. Terwijl juist nu gestreefd moet worden naar het optimaal gebruik maken van elkaars kennis en ervaringen.


Food for Thought
eHealth is een onomkeerbare ontwikkeling, waarbij niet de techniek, maar juist de implementatie interessant is. Om eHealth tot een succes te maken is samenwerking met andere instellingen essentieel. Juist een samenwerking kan ervoor zorgen dat eHealth niet een kleine, maar juist de grote doorbraak krijgt die nodig is.

Contact

Marketing NL
trans-1-px
Onze website maakt gebruik van cookies. Als u op deze website blijft navigeren, stemt u ermee in dat we cookies gebruiken om te begrijpen hoe onze webpagina’s worden
bekeken en het functioneren van onze website te verbeteren. Als u hiervoor geen toestemming wilt geven, kunt u de cookies uitzetten in uw browser, zoals in onze
Privacy Statement wordt toegelicht.
Akkoord Meer informatie