Previous press release

Pensioenmarkt in 2020: balanceren in onzekerheid

Rol overheid en individualisering twee grote onzekerheden
Utrecht, 4 november 2009

De Nederlandse pensioenmarkt zal in de komende jaren radicaal veranderen. Om het pensioenstelsel betaalbaar te houden én een antwoord te geven op de roep om transparantie, efficiency en de wijze waarop de pensioenopbouw en oudedagvoorziening gestalte moeten krijgen, zullen aanbieders hun koers moeten wijzigen. Atos Consulting heeft de belangrijkste trends in de pensioenmarkt in kaart gebracht en in vier toekomstscenario’s beschreven hoe het pensioenstelsel er in 2020 uit kan zien. Elk scenario vereist een andere strategie en rol van pensioenfondsen en pensioenverzekeraars.

De Nederlandse pensioenmarkt is – met een vermogen van ongeveer 700 miljard euro - één van de grootste in Europa. Hoewel de Nederlandse pensioenfondsen hard door de crisis zijn getroffen, lijken zij de storm toch beter te hebben doorstaan dan buitenlandse pensioeninstellingen. Dit wil echter niet zeggen dat ons pensioenstelsel op orde is en in zijn huidige vorm zal blijven voortbestaan. De kosten van beheer en beleggingen per deelnemer zijn voor kleine pensioenfondsen hoog. Daarom zijn 350 kleinere Nederlandse pensioenfondsen sinds 2000 met hun activiteiten gestopt en zoeken middelgrote pensioenfondsen steeds vaker de aansluiting bij grote pensioenuitvoeringsorganisaties. De consolidatietrend zal de komende jaren verder doorzetten. Daarnaast besteden pensioenfondsen op grote schaal hun activiteiten uit om de kosten te verlagen.

Naast deze veranderingen heeft de pensioenmarkt last van het dalende vertrouwen van de gemiddelde Nederlander in een goede oudedagvoorziening. Pensioenorganisaties en -verzekeraars staan voor de uitdaging om de consument over meerdere kanalen op een gedifferentieerde manier optimaal te bedienen tegen de laagst mogelijke kosten. Bovendien is het voor de pensioenmarkt een uitdaging tijdig in te spelen op de veranderende rol van de overheid.

De pensioenmarkt in 2020 - vier toekomstscenario’s
In de door Atos Consulting ontwikkelde white paper wordt stilgestaan bij de twee belangrijkste trends die door pensioenfondsen, -verzekeraars en uitvoeringsorganisaties worden onderkend: de mate van individualisering van de consument en de mate van overheidsingrijpen. In elk scenario staan zij voor de uitdaging hun dienstverlening te optimaliseren door deze tegen de laagst mogelijke uitvoeringskosten via meerdere kanalen af te stemmen op de specifieke behoeften van verschillende doelgroepen. “Partijen die in de pensioenmarkt van 2020 succesvol willen zijn moeten customer excellence toepassen. Zij dienen hun dienstverlening aan de ‘voorkant’ af te stemmen op specifieke behoeften van verschillende doelgroepen en in te richten op basis van meerdere kanalen. Zij moeten investeren in een ‘digitale pensioenfabriek’ waar nieuwe regelingen en voorzieningen snel worden geïntegreerd en schaalvoordelen in administratie en communicatie benut”, stelt Stephan Linnenbank RM, partner van Atos Consulting.

Scenario 1: Verplichte pensioentoezegging
In dit scenario eisen burgers steeds meer zeggenschap over hoe zij hun pensioen opbouwen. Er is een groeiend pensioenbewustzijn, terwijl de solidariteit tussen generaties afneemt. De AOW wordt omgevormd tot een versoberde regeling. De overheid voorziet in een bestaansminimum op de oude dag op voorwaarde dat elke werknemer zijn eigen pensioen opbouwt. Hierbij stort de werkgever een verplicht percentage van het salaris in een externe pensioenregeling. Elke werknemer is vrij om te kiezen bij welk pensioenfonds of pensioenverzekeraar hij zich aansluit. Voor pensioenfondsen is het dan ook belangrijk te investeren in een vertrouwensrelatie met werkgevers en werknemers. De pensioenleeftijd is 67 jaar. Pensioengerechtigden kunnen kiezen voor een vast bedrag per maand of een gedeeltelijke uitkering in natura, zoals voorzieningen op het gebied van wonen en zorg. Uitvoeringsorganisaties krijgen te maken met steeds meer klanten en regelingen die ze zo kosteneffectief mogelijk moeten uitvoeren.

Scenario 2: Optimale individuele keuzevrijheid
In dit scenario wordt de pensioenmarkt gedomineerd door vrije marktwerking. De overheid ziet voor zichzelf geen rol meer in de oudedagvoorziening. De AOW wordt afgeschaft en er geldt geen verplichting voorzieningen voor de oude dag te treffen. Dit wordt volledig overgelaten aan de individuele verantwoordelijkheid van de burger, bijvoorbeeld door een deel van het inkomen te sparen of te beleggen, al dan niet in combinatie met een levensverzekering of bankspaarproduct. Pensioen wordt een belangrijke arbeidsvoorwaarde en aangeboden als onderdeel van een totaalpakket van financiële producten. Dit aanbod wordt volledig afgestemd op de behoefte en leefomstandigheden van de consument. De pensioenleeftijd wordt losgelaten en is indirect afhankelijk van het opgebouwde vermogen. Burgers kunnen blijven doorwerken zolang zij kunnen. Sommige consumenten kiezen ervoor een nieuwe vorm van collectiviteit te creëren met gelijkgestemden en groeperen zich in ‘communities’. Transparantie, gemak en lage kosten zijn de belangrijkste argumenten om een regeling bij een pensioenfonds onder te brengen.

Scenario 3: Staatspensioen
In dit scenario drukt de overheid een grote stempel op de sociale voorzieningen en verschuift de Nederlandse verzorgingstaat richting het Scandinavische model. Dit wordt gekenmerkt door een sterke inkomensnivellering en hoge arbeidsparticipatie, waarbij het mannelijke kostwinnersmodel geheel vervangen wordt door het tweeverdienermodel. De AOW ruimt het veld voor een staatspensioen. De Staat stimuleert arbeidsdeelname om het pensioen betaalbaar te houden. Elke Nederlander bouwt daarnaast verplicht pensioen op naar verhouding van het aantal jaren dat hij in een bepaalde sector werkzaam is geweest. De overheid tolereert een kleine additionele individuele opbouw waaraan door fiscale regels een maximum wordt gesteld. De pensioengerechtigde leeftijd stijgt mee met de gemiddelde levensverwachting en is afhankelijk van de beroepssector.

Scenario 4: Gemoderniseerde tweede pijler
In dit scenario stelt de consument hoge eisen aan kwaliteit en transparantie. De AOW verdwijnt omdat de overheid dit niet meer kan financieren. De wet- en regelgeving zijn erop gericht randvoorwaarden te scheppen waarbinnen de burger zelf de sociale voorzieningen kan regelen. Burgers sparen collectief voor een beschikbare premie die voor deelnemers die in een bepaald jaar met pensioen gaan gelijk is. Naast een uitkering in geld zijn nieuwe vormen van in natura uitkeringen sterk in opkomst, zoals diensten in de vorm van zorg, wonen, communicatie en mobiliteit. Deze regelingen worden door werkgevers aangeboden, daarmee wordt de pensioenregeling één van de belangrijkste arbeidsvoorwaarden. Pensioenfondsen zijn steeds meer gedwongen in te spelen op de behoeften van deelnemers in de markt. Zij breiden hun pakketten uit met in natura uitkeringen en werken hierbij samen met andere partijen, zoals zorginstellingen of woningcorporaties.


Voor meer informatie:
Atos Origin
Erica Prins
T: +31 6 30 437329
E: erica.prins@atosorigin.com

Next press release

Contact

Atos Nederland
trans-1-px

White paper

Plaatje scenario planning

De pensioenmarkt in 2020

Download >>

Onze website maakt gebruik van cookies. Als u op deze website blijft navigeren, stemt u ermee in dat we cookies gebruiken om te begrijpen hoe onze webpagina’s worden
bekeken en het functioneren van onze website te verbeteren. Als u hiervoor geen toestemming wilt geven, kunt u de cookies uitzetten in uw browser, zoals in onze
Privacy Statement wordt toegelicht.
Akkoord Meer informatie